ΘΑΝΑΤΟΣ & ΑΘΕΟΣ ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΣ - ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΡΟΣ ΘΑΝΑΤΟ & ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ

Τώρα που ο Κρόνος βρίσκεται στο ζώδιο του θανάτου, κρίνουμε σκόπιμο να επαναδημοσιευσουμε παλιό φιλοσοφικό μας δοκίμιο πάνω στο ‘’Θάνατο’’ μιας τόσο ο Κρόνος με τη σοβαρότητα του όσο και ο Σκορπιός με τη βαθύτητα του, ευνοούν την επικαιροποιηση του.

 Αφιερώνεται στα ''παιδια'' της γενιας μου

 

«Να διαβάσω υπαρξιακή φιλοσοφία;

Μα εγώ τη ζω. Και την πεθαίνω»

Γουίλιαμ Χάλαχαν, Αναζητώντας τον

Ιωσήφ Τάλυ

 

«Der Tod ist kein Ereignis des Lebens.

Den Tod erlebt man nicht»*

Wittgenstein Tractαtus 6.4311

*«Το Θάνατο δεν τον βιώνουμε ο θάνατος δεν είναι συμβάν της ζωής».

 

«Sobald ein Mensch zum Leben

kommt, sogleich ist er alt genug zu ster-

ben»**

Der Ackermann aus Böhmen

** «Μόλις κάποιος έλθει στη ζωή, είναι κιόλας αρκετά ηλικιωμένος για να πεθάνει».

 

Στην ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ της Υπαρξιακής Αναλυτικής(1) καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει το αντιθετικό ζεύγος «αυθεντικότητα»-«αναυθεντικότητα» (2). Παρόλο που ο ίδιος ο Heidegger τονίζει πως η διάκριση δεν έχει αξιολογική αλλά μόνο οντολογική χροιά, εντούτοις η αποφυγή κάποιας δεοντολογίας και η παραμονή στο «ξηρό» έδαφος της φαινομενολογικής διερεύνησης δεν φαίνεται, τουλάχιστον, εύκολη (3). Σε άμεση συνάρτηση με το παραπάνω ζεύγος βρίσκονται και μια σειρά αναλύσεις του για επιμέρους θέματα που αφορούν την ανθρώπινη ύπαρξη, δηλαδή το Dasein (4), όπως το πρόβλημα του θανάτου ή «η κλήση της συνείδησης».

 

Η προβληματική του θανάτου στον Heidegger φαίνεται να εστιάζεται γύρω από τα εξής σημεία:

 

1. Ο θάνατος είναι η δυνατότητα εκείνη που, όταν πραγματοποιηθεί, το Dasein ολοκληρώνεται χρονικά· η πρώτη δυνατότητα, η δυνατότητα της γέννησης, η έσχατη δυνατότητα, η δυνατότητα του θανάτου. Όμως, η πραγματοποίηση αυτής της δυνατότητας συνεπάγεται με τη σειρά της:

 

α. ολοκληρωτική εξαφάνιση του Dasein, στο βαθμό που παύει να είναι το Da του Sein.

 

β. άρση κάθε άλλης δυνατότητας, μιας και η δυνατότητα συνδυάζεται άμεσα με την εμπειρική ύπαρξη.

 

2. Ως δυνατότητα ο θάνατος διαφέρει από τις άλλες δυνατότητες του Dasein· οι άλλες δυνατότητες του έχουν να κάνουν με κάποια όντα της καθημερινής ζωής με τα οποία το Dasein συνδέεται μέσα στα πλαίσια της μεριμνάς του, είτε αυτή είναι μέριμνα για άλλους ανθρώπους είτε μέριμνα για τη διατήρηση του ως ύπαρξης (5). Οι άλλες δυνατότητες μπορούν:

 

α. να αποφευχθούν,

 

β. να συσχετισθούν μεταξύ τους,

 

γ. να θεωρηθούν ως αβέβαιες μέχρι να πραγματοποιηθούν.

 

Αντίθετα ο θάνατος είναι μια δυνατότητα βέβαιη, μη παρακάμψιμη, η μόνη δυνατότητα του Dasein που δεν συνδέεται με κανένα άλλο ον παρά μόνο με τον ίδιο τον εαυτό του, μιας και ακόμα κι αν πεθάνουμε για κάποιο άλλο άτομο πεθαίνουμε μόνοι μας το θάνατο μας.

 

 

 

 

 

3. Η αναυθεντική ύπαρξη, η ύπαρξη δηλαδή που δεν έχει οικειοποιηθεί τον εαυτό της (6), που ζει στη δικτατορία του «man» (7) προσπαθεί να βρει τρόπους: για να γλυτώσει ακόμα κι από τη σκέψη του θανάτου, να τον «απωθήσει» (8) ακόμα κι ως δυνατότητα. Οι τρόποι που συνήθως χρησιμοποιεί είναι:

 

α. η ενατένιση του θανάτου σαν μιας μακρινής, στο αχανές μέλλον υπάρχουσας, δυνατότητας,

 

β. η προσπάθεια λησμονιάς του στα πλαίσια της καθημερινής μέριμνας (9),

 

γ. σε φιλοσοφικό επίπεδο η «παρηγοριά» πως ο θάνατος δεν είναι απόλυτα βέβαιος, με το γνωστό σκεπτικό επιχείρημα πως ο θάνατος είναι μόνο πιθανός, μια και μόνο εμπειρική βεβαιότητα επιτρέπεται να αποδοθεί σ' αυτόν και δεν υπάρχει αποδεικτική βεβαιότητα (10).

 

4. Στο βαθμό που αυθεντικότητα σημαίνει: αδράχνω τον ίδιο μου τον εαυτό, οικειοποιούμαι το «Εγώ» μου, παύοντας να είμαι «οι άλλοι», δηλαδή ο man, τότε ο θάνατος, ως η κατ' εξοχήν δυνατότητα που είναι ασυσχέτιστη με άλλους, είναι η «βασιλική οδός» για την αυθεντικότητα: οικειοποιούμενος τον εαυτό μου, οικειοποιούμαι και τις δυνατότητες του, κυρίως εκείνη που με κάνει να είμαι πραγματικά ο εαυτός μου, μιας και δεν. σχετίζεται με άλλους, με ο,τιδήποτε «έτερον εμού»· τη δυνατότητα του θανάτου.

 

5. Όμως, τι ακριβώς σημαίνει «οικειοποιούμαι τη δυνατότητα»; Ο Heidegger βρίσκεται πολύ μακριά από κάθε σκέψη που, προσπαθώντας να οικειοποιηθεί το θάνατο, θέλει την ανθρώπινη ύπαρξη να μετατρέπει μόνη της τη δυνατότητα του θανάτου σε πραγματικότητα, αντιτίθεται δηλαδή σε κάθε προσπάθεια «φιλοσοφικού άλλοθι» της αυτοκτονίας. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να οικειοποιηθεί το Dasein όχι τον ίδιο το θάνατο αλλά τη δυνατότητα του θανάτου, κατανοώντας πως «είναι προς θάνατο» («Sein zum Tode»).

 

6. Η κατανόηση, όμως, αυτή πώς εκφράζεται; Ο Heidegger εδώ θα χρησιμοποιήσει δυο «τεχνικούς» όρους: η κατανόηση της δυνατότητας του θανάτου ως καθαρά προσωπικής, μη συσχετίσιμης και αναπόφευκτης δυνατότητας, η κατανόηση δηλαδή πως το Dasein είναι «Είναι προς θάνατον» εκφράζεται με το «να σηκώσουμε το βάρος» αυτής της δυνατότητας, να μην προσπαθήσουμε να την αποφύγουμε αλλά να είμαστε «μέσα» σ' αυτή, να μην «τρέχουμε» αλαφιασμένοι μακριά απ' αυτή, αλλά να «τρέχουμε προ αυτής», να τη βλέπουμε κατάφατσα, να «τρέχουμε μπροστά μέσα στη δυνατότητα», «vorlaufen in die Möglichkeit». Προ-τρέχοντας μέσα στη δυνατότητα, σίγουρα βέβαια δεν την πραγματοποιούμε, όπως είπαμε, μιας και, αν την πραγματοποιήσουμε την αίρουμε ως δυνατότητα, αλλά κατανοούμε πως το Da-μας, η εμπειρική δηλαδή ύπαρξη μας, δεν είναι κάτι αυτονόητο και «άπαξ δια παντός» δεδομένο· κατανοούμε πως «οι άλλοι» σε τίποτα δεν μπορούν να «βοηθήσουν» στο να αποφευχθεί αυτή η δυνατότητα. Τότε αυτό το «προλαβαίνειν τη δυνατότητα» (11), ο πρώτος τεχνικός όρος, επαναφέρει την αγωνία, αγωνία μπροστά στο Μηδέν, όπου ανακαλύπτουμε «μέσα στη φωτεινή της νύχτα» (12) πως το Da-sein μας είναι ον και όχι Τίποτα.

 

7. Απ-ελευθερωμένο το Da-sein από τους «άλλους», τον man, όντας πια ο εαυτός του, βρίσκεται σε μια «Ελευθερία προς θάνατον» (Freiheit zum Tode).

 

Η ελευθερία αυτή (ο άλλος «τεχνικός» όρος) σε τι έγκειται; Όπως μας βεβαιώνει ο ίδιος ο Heidegger είναι:

 

α. παθιασμένη,

 

β. απαλλαγμένη από τις ψευδαισθήσεις (Illusionen) των «άλλων»,

 

γ. γεγονική (faktisch, μτφ. Γ. Τζαβάρα),

 

δ. βέβαιη για τον εαυτό της,

 

ε. αγωνιώδης.

 

Αυτό που πρέπει να προσέξουμε, είναι πως ο Heidegger μιλά για «ελευθερία προς θάνατο» (zum Tode) και «Είναι προς θάνατο» (zum Tode)· εφόσον το Dasein «είναι προς θάνατο» και η κατανόηση αυτού του πιο δικού του Είναι αποτελεί στοιχείο αυθεντικότητας, τότε «ελευθερία προς θάνατο» σημαίνει απ-ελευθέρωση από την αναυθεντικότητα και, μ' αυτή την οπτική γωνία, η ελευθερία προς θάνατο είναι αρχικά ταυτόσημη με:

 

α. απ-ελευθέρωση από τον man

 

β. κατανόηση πως «είναι προς θάνατο»

 

γ. οικειοποίηση-υποδοχή-κατάφαση αυτής της δυνατότητας της.

 

Έτσι εξηγούνται οι χαρακτηρισμοί (β), (δ)· η απαλλαγή από τον «man» και η βεβαιότητα για τις πιο δικές μου δυνατότητες είναι οι όροι της ελευθερίας μου, ελευθερίας που αποκτιέται με την αποδοχή της δυνατότητας του θανάτου. Κατά πόσο οι χαϊντεγγεριανές αυτές θέσεις απηχούν νιτσεϊκά μοτίβα, κατά πόσο η χαϊντεγγεριανή «ελευθερία προς θάνατο» μπορεί να συνδεθεί ή, έστω, απλά να θυμίσει τον amor fati του Nietzsche, όπως υποστηρίζει και ο Γεωργούλης (13), είναι κάτι που απαιτεί διεξοδική μελέτη και δεν μπορεί να εξετασθεί σ' αυτή την εργασία.

 

8. Όμως, η ελευθερία προς θάνατο δεν εξαντλείται μόνο στην απ-ελευθέρωση από τον man και την άδραξη του Εαυτού· ο Heidegger, χαρακτηρίζοντας την συγχρόνως παθιασμένη και αγωνιώδη προχωρά σε εντοπισμό περισσότερων στοιχείων που τα αποδίδει σ' αυτή· η ελευθερία προς θάνατο, όντας απ-ελευθέρωση και επαν-οικειοποίηση του πιο δικού της Είναι, ξεφεύγει από το στάδιο της μέριμνας για τους άλλους και για τα καθημερινά προβλήματα και γίνεται καθαρή μέριμνα για τον ίδιο τον εαυτό της (... bringt [das Dasein] vor die Möglichkeit... es selbst zu sein... «Sein und Zeit» § 53) και, κατ' επέκταση, νοιώθοντας όλο το βάρος της, κατανοώντας α) πως κανείς δεν μπορεί δεν μπορεί να τη στηρίξει και β) το μηδέν που απορρέει από την ίδια την ύπαρξη ως δυνατότητα για εξαφάνιση κάθε δυνατότητας (... vor dem Nichts der möglichen Unmöglichkeit seiner Existenz, ό.π.), τότε αγωνιά α] μπροστά στο Μηδέν, β] μπροστά στον ίδιο της τον εαυτό, που όλες της πια τις δυνατότητες πρέπει να αναπτύξει, ώστε να είναι πραγματικά αυθεντική ύπαρξη· η ελευθερία προς θάνατο είναι λοιπόν αγωνιώδης, αφού δεν είναι επανάπαυση αλλά διαρκής προσπάθεια για παραμονή στην αυθεντικότητα, γεγονική (14), σαν λογική συνέπεια του παραπάνω, αφού δεν «φεύγει» από τον κόσμο αλλά δρα μέσα σ' αυτόν και παθιασμένη γιατί: α] βρίσκεται σε μια θυμική διάθεση, τη διάθεση της αγωνίας, μιας και «κάθε κατανόηση βρίσκεται σε κάποια διάθεση» (15) και η ελευθερία προς θάνατο έχει κατανοήσει πως «είναι προς θάνατο», β] για να είναι γνήσια ελευθερία προς θάνατο, πρέπει να μην μετριάζει τη δυνατότητα του θανάτου με «ψευτοπαρηγοριές» της αναυθεντικότητας αλλά έμπρακτα «να παραμένει σ' αυτή την απειλή» (16) και «να καλλιεργεί την αοριστία της βεβαιότητας» (εννοεί του θανάτου) κάτι που πρακτικά σημαίνει πως «μέτρο εκτίμησης των σχεδιαζόμενων δυνατοτήτων είναι ο θάνατος. Μόνο, δηλαδή, οι αποφάσεις που παίρνει το άτομο, χωρίς να υποχωρεί στο φόβο του θανάτου, αξίζει να χαρακτηριστούν "γνήσιες"» (17), όπως παρατηρεί ο Γεωργούλης, κατατάσσοντας τις Χαϊντεγγεριανές αυτές θέσεις στον «καταστροφικό ηρωισμό», αφήνοντας έμμεσα να υπονοηθεί πως δεν είναι άμοιρες των μετέπειτα πολιτικών του θέσεων, κάτι που έχει υποστηριχθεί και από άλλους, όπως π.χ. τον Κουν Χέλμουτ (18).

 

9. θάνατος λοιπόν δεν είναι μόνο η «βασιλική οδός» προς την αυθεντικότητα,είναι συγχρόνως και μέτρο στάθμισης της. Η παραδοχή της δυνατότητας του θανάτου θα καθορίσει τελικά την «αυθεντική» ύπαρξη· όχι όμως απλά η παραδοχή, γιατί τότε θα υπήρχε ο κίνδυνος να μετατραπεί η ελευθερία προς θάνατο σε μια παθητική, μοιρολατρική αποδοχή-ενατένιση του θανάτου ανατολικο-σοπεναουερικής υφής ή να μετατραπεί σε αναζήτηση του με την αυτοχειρία αν γινόταν είτε το πρώτο είτε το δεύτερο τότε η ύπαρξη δεν θα πετύχαινε ποτέ την αυθεντικότητα, γιατί απλά δεν θα πραγμάτωνε τις δυνατότητες της, δυνατότητες που πραγματώνει όταν «προλαβαίνει τη δυνατότητα», δρώντας, γνωρίζοντας τη δυνατότητα του θανάτου.

 

10.        Η προβληματική τελικά του Heidegger για το θάνατο ξεκινά από την έννοια της αυθεντικότητας. Συνοπτικά, το σχήμα που φαίνεται να ακολουθεί είναι:

 

α. Αυθεντική ύπαρξη είναι εκείνη και μόνο εκείνη που οικειοποιείται τον εαυτό της.

 

β. Για να ισχύει το [α] απαιτείται να ξεφύγει από τη «δικτατορία» (19) του man, που την κρατά στην αναυθεντικότητα.

 

γ. Προσκόλληση στην αναυθεντικότητα σημαίνει πως παραγνωρίζεται η γνήσια μέριμνα και προωθούνται η βιομέριμνα και η ανθρωπομέριμνα.

 

δ. Γνήσια μέριμνα σημαίνει πως μεριμνώ για το πιο δικό μου Είναι,

 

ε. Στο πιο δικό μου Είναι ανήκει η δυνατότητα του θανάτου, δυνατότητα που αφορά μόνο εμένα, που είναι καθαρά προσωπική μου υπόθεση.

 

στ. 'Οντας αυτή η δυνατότητα η πιο προσωπική μου, τότε αν την κατανοήσω ως δυνατότητα, έπεται πως κάνω στροφή στον εαυτό μου και συντελείται ένα σημαντικό «ταρακούνημα» που αφυπνίζει την ύπαρξη μου από την αναυθεντικότητα.

 

ζ. Ο κίνδυνος που μπορεί να εμποδίσει αυτή την αφύπνιση είναι οι απόψεις που η αναυθεντικότητα, μέσω του man, έχει καλλιεργήσει· πως ο θάνατος π.χ. είναι κάτι μακρινό και όλα τα άλλα που παραπάνω αναφέρθηκαν. η. Οικειοποιούμενη η ύπαρξη τη δυνατότητα του Θανάτου, νοιώθει το θάνατο όχι ως ένα τέρμα αλλά ως μια κατάσταση που απλά ακόμα δεν συντελέστηκε, ένα «όχι-ακόμα».

 

θ. Η παραδοχή αυτής της δυνατότητας δεν πρέπει (20) να την τρομάξει, αλλά να την ωθήσει στη γνήσια μέριμνα, τη μέριμνα δηλαδή για την ίδια της την ύπαρξη, υπό το πρίσμα του θανάτου, που στέκει πιο πάνω από την ύπαρξη, ως εκκρεμές.

 

ι- Μέσα στη δυνατότητα του θανάτου δηλαδή η ύπαρξη νοηματοδοτείται αδράχνοντας τον ίδιο της τον εαυτό και δρα πια υπό το πρίσμα αυτής της δυνατότητας.

 

ια. Τι είναι, όμως, αυτό που την κάνει να αφυπνιστεί; Ή μήπως τελικά αυτή η «αφύπνιση» είναι απλά ένα θεωρητικό σχήμα;

 

ιβ. Ο ίδιος ο Heidegger γράφει πως «το ότι ένα αυθεντικό-δύνασθαι-ολόκληρον Είναι του Dasein είναι οντολογικά δυνατό, δεν σημαίνει τίποτε, όσο δεν έχει δειχθεί το αντίστοιχο οντικό-δύνασθαι-Είναι με βάση το ίδιο το Dasein»· και για να εξηγήσει το ερώτημα του (ία) μιλά για την «κλήση της συνείδησης» που εγκαλεί από την αναυθεντικότητα στην αυθεντικότητα, όρος που πολλοί τον θεωρούν εγκατάλειψη της φαινομενολογίας και παραχώρηση στο μυστικισμό.

 

ιγ. Και τι σημαίνει τελικά γνήσια μέριμνα; Ποιο είναι το κύριο, το συστατικό της χαρακτηριστικό; Αφού τελικά ο θάνατος λειτουργεί δυναμικά και η ελευθερία προς θάνατο είναι «παθιασμένη», τότε, αφού κύριο προσδιοριστικό του πάθους είθισται να νοείται η ένταση, η προοπτική του θανάτου ωθεί την ύπαρξη σε έντονη δραστηριότητα, κάτι που θυμίζει αμυδρά την κιρκεγκωριανή προτροπή: «να ζεις την κάθε μέρα σαν να είναι η τελευταία».

 

ιδ. Τι είναι τελικά ο θάνατος; Τι συμβαίνει μετά απ' αυτόν; Στα ερωτήματα βέβαια αυτά η υπαρξιακή αναλυτική Όχι μόνο δεν απαντά, ούτε καν τα θέτει. Τον Βιτγκενσταϊνικό αφορισμό του Tractatus «το θάνατο δεν τον ζούμε», «ο θάνατος δεν είναι συμβάν της ζωής», ίσως τον προσυπέγραψε και ο Heidegger.

 

ιε. Σε τι έγκειται τότε η «θανατολογία» του Heidegger; Αφού δεν μιλά για το θάνατο και για το επέκεινα αυτού, αφού ο όρος «αθανασία ψυχής» (21) είναι άγνωστος στην Υπαρξιακή Αναλυτική, τότε γιατί π.χ. ο Ebeling (22) θεωρεί το τμήμα του «Sein und Zeit» για το θάνατο ως αφετηρία του νεότερου φιλοσοφικού στοχασμού και σε συλλογή σχετικά με το θάνατο, που έχει εκδώσει, το παραθέτει αυτούσιο;

 

ιστ. Ο Heidegger δεν μιλά για το θάνατο (23)· μιλά για τη δυνατότητα του θανάτου και το πώς αυτή μπορεί να συντελέσει στην ολοκλήρωση του Dasein (24), τραβώντας το από την αναυθεντικότητα.

 

ιζ. Θίγει, ίσως, και ψυχολογικά ζητήματα, όταν αναλύει τη στάση της αναυθεντικότητας απέναντι στο θάνατο (25). Πολλοί άλλωστε πιστεύουν πως η όποια αξία της Υπαρξιακής Αναλυτικής δεν έγκειται στις «οντολογικές» της διερευνήσεις αλλά στις ψυχολογικές-φαινομενολογικές της περιγραφές-αναλύσεις.

 

ιη. «Das Sein zum Ende muss sich in ihr halten...» «Το Είναι προς θάνατο πρέπει να παραμείνει σ' αυτή» (εννοεί την απειλή του θανάτου). Υπάρχει τελικά στη «θανατολογία» ή και σε ολόκληρη την Υπαρξιακή Αναλυτική κάποια υπολανθάνουσα «Ηθική»; Ο Heidegger αρνούμενος να ψαρέψει στα «θολά νερά των αξιών και των ολοτήτων» (26) θα το αρνιόταν κατηγορηματικά. Το ζήτημα όμως, ίσως, παραμένει ανοικτό.

 

ιθ. Αν θελήσουμε να ερμηνεύσουμε την εμμονή του Heidegger στον αυστηρά «οντολογικό-φαινομενολογικό» χαρακτήρα της Υπαρξιακής Αναλυτικής και την επίμονη άρνηση κάθε «δεοντολογικής, ηθικο-αξιολογικής» παραμέτρου που πολλοί αποδίδουν στο έργο του, θα πρέπει να σκεφτούμε ως εξής:

 

i. To πέρασμα από την αναυθεντικότητα στην αυθεντικότητα και, κατ' επέκταση, στην κατανόηση του Είναι-προς-θάνατο, γίνεται με την κλήση της συνείδησης (Ruf des Gewissens).

 

ii. H συνείδηση φαίνεται να είναι κάτι «σκοτεινό» που υπερβαίνει το εμπειρικό Dasein.

 

iii. Αυτή συνδέεται άμεσα με το Είναι.

 

iv. Αρα, αυτό που εγκαλεί στην αυθεντικότητα είναι το Είναι.

 

v. Που σημαίνει, δεν εκλέγουμε την αυθεντικότητα, αλλά αυτή μας εκλέγει.

 

vi. Έτσι, η Ηθική ως σύνολο δεοντολογικών κανόνων καταργείται και στη θέση της προωθείται μια κυριαρχική Οντολογία.

 

vii. Και τελικά αυτή είναι η ιδιοτυπία της χαϊντεγγεριανής «θανατολογίας»· δεν μιλά για το θάνατο, αλλά για τη δυνατότητα του θανάτου· δεν μιλά για το «μετά» αλλά για το «πριν»· και όταν όλα δείχνουν πως ετοιμάζεται να γίνει μια «ηθική του θανάτου», ηθική δηλαδή που συνδέεται με μια στάση απέναντι στο θάνατο αλλά και στη ζωή sub specie mortis, τότε ομολογείται πως το Είναι-προς-θάνατο παραμένει μια φανταστική απαίτηση, απλά οντολογικά δυνατή (Sein und Zeit ό.π., σ. 266). Και τότε, ίσως, το μότο (1) που παραθέτουμε, γίνεται εξαιρετικά εύγλωττο...

 

 

 

 

 

1. «Υπαρξιακή Αναλυτική» είναι το τμήμα εκείνο του Sein und Zeit (Είναι και Χρόνος), όπου ο Heidegger αναλύει το Da-sein, την ανθρώπινη δηλαδή ύπαρξη. Η Υπαρξιακή Αναλυτική καλύπτει το μεγαλύτερο τμήμα του Είναι και Χρόνος, είναι ο βασικός λόγος που συνετέλεσε στο να θεωρηθεί ο Heidegger «υπαρξιστής», κάτι που ο ίδιος το αρνιόταν κατηγορηματικά, τονίζοντας πως την ανθρώπινη ύπαρξη την ανέλυσε «συμπτωματικά», μιας και είναι το Da του Sein και αυτός ενδιαφέρεται γι' αυτό (το Sein, το Είναι).

 

2. Eigentlichkeit - Uneigentlichkeit: αυθεντικός στα γερμανικά σημαίνει: αυτός που έχει ιδιοποιηθεί τον ίδιο του τον εαυτό (eigen).

 

3. Γι' αυτό ο Husserl τον είχε κατηγορήσει για επιστροφή στον «ψυχολογισμό», αυτό τον «επάρατο» εχθρό της Φαινομενολογίας. Ο Sartre πάλι, υποστήριζε πως η διάκριση αυθεντικό-αναυθεντικό κρύβει ή προϋποθέτει αξιολογικές παραμέτρους, στο βαθμό που διακρίνεται μια «υπεροχή» της αυθεντικότητας έναντι της αναυθεντικότητας. Ο Heidegger επέμενε στον «περιγραφικό-φαινομενολογικό» χαρακτήρα της ανάλυσης του, αρνούμενος κάθε ηθική-δεοντολογική παράμετρο· ο Heidegger δεν θα παρότρυνε το πέρασμα από τη μια μορφή ύπαρξης στην άλλη, μιας και, όπως παρακάτω αναφέρουμε, αυτό το «πέρασμα» γίνεται μέσω διαδικασιών «σκοτεινών» όπως π.χ. η κλήση της συνείδησης. Αυτό πάλι που καθορίζει το αν θα υπάρξει ή όχι αυτή η κλήση είναι το Είναι· άρα, κάθε πέρασμα από τη μια μορφή ύπαρξης στην άλλη, κάθε απόφαση του Dasein, είναι απόκριση στο κάλεσμα του Είναι. To Da-sein είναι το εδώ (στον κόσμο δηλαδή) του Είναι, η παρουσία του Είναι και κάθε εξέταση του δεν μπορεί να το θεαθεί αποσπασματικά, αυτόνομα, αλλά «sub specie essere». Έτσι, ζητήματα «ελευθερίας βούλησης», «εκλογής» κ.α. που κυριαρχούν στον «Υπαρξισμό» είναι άγνωστα για την Υπαρξιακή Αναλυτική· άλλωστε και «η βούληση ως θέμα ενδιαφέρει μόνο την Ψυχολογία» (Wittgenstein, Tractatus σ. 423)· γι' αυτό, νομίζουμε, η κατηγορία του Husserl για «ψυχολογισμό» δεν ευσταθεί. Απλά η ανθρώπινη ύπαρξη ψυχρά ανιχνεύεται στα άκρατα θεμέλια της και τις έσχατες δυνατότητες της· όσα προβάλλει η Υπαρξιακή Αναλυτική είναι «διαπιστώσεις» και «περιγραφές». Χωρίς αμφιβολία, όμως, συναντάμε και κάποια «πρέπει»' τα «πρέπει» αυτά, κατά τη γνώμη μας, πρέπει να θεωρηθούν λογικά και όχι αξιολογικά-ηθικά. Τότε, ίσως πει κάποιος, ο Heidegger μιλά εξ ονόματος του Είναι; Αν σκεφτούμε πως αργότερα (μετά το Είναι και Χρόνος) θα μιλήσει για «φρουρούς του Είναι» που είναι ο ποιητής και ο στοχαστής ή πως «ο άνθρωπος είναι η εναρκτήρια ποίηση του Είναι, για το οποίο ήλθαμε πολύ νωρίς» [«Wir kommen zu spät für die Götter und zu früh für das Sein; dessen angefangenes Gedicht ist der Mensch», «Aus der Erfahrung des Denkens», σ. 7]. Όπως «δε μιλά ο άνθρωπος, αλλά η γλώσσα» έτσι, ίσως, δεν δρα ο άνθρωπος αλλά το Είναι. Ίσως να είναι κι έτσι. Μήπως, άλλωστε, και για τον Hegel τα «πάθη» των ατόμων ήταν τίποτα άλλο από το μέσον για να πληρωθεί ο «φόρος ύπαρξης» της ιδέας; «Die Idee bezahlt den Tribut des Daseins... nicht aus sich, sondern durch die Leidenschaften der Individuen» [«H ιδέα πληρώνει το φόρο της ύπαρξης όχι αφ' εαυτής αλλά μέσω των παθών των ατόμων», «Philosophie der Weltgeschichte»]. Το αν η θέση αυτή, αν «τραβηχτεί από τα μαλλιά», θα «εξηγήσει» ακόμα και το περίφημο «Das Sein ist der Führen) (που ποτέ δεν γράφτηκε έτσι ακριβώς, αλλά λέγεται πως ειπώθηκε) είναι ζήτημα που αφορά όσους θέλουν «σώνει και καλά» να θεωρήσουν τις πολιτικές επιλογές του Heidegger ως λογική συνέπεια των φιλοσοφικών του απόψεων και, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Παπαγιώργης (Η Οντολογία του Heidegger, σελ. 178) το «Είναι και Χρόνος» πως είναι το «αλφαβητάρι του Ναζισμού». Η δική μου άποψη είναι πως οι «φιλοσοφικές» θέσεις του Heidegger: α. Δεν έχουν τίποτα κοινό με την επίσημη ναζιστική φιλοσοφία (βιολογισμός, ρατσισμός κ.α.). β. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα, αφού πρώτα δεόντως διαστρεβλωθούν (όπως π.χ. και ο Nietzsche). γ. Δεν συνεπάγονται λογικά την πολιτική τοποθέτηση του Heidegger στο Ναζιστικό κόμμα, αλλά μπορούσε να επιβιώνει σ' αυτό χωρίς να εγκαταλείψει αυτές του τις απόψεις, κάτι που π.χ. δε θα μπορούσε να γίνει αν προσχωρούσε στο K.P.D. δ. Οι αξιολογικές προϋποθέσεις που υπολανθάνουν σε κάθε πολιτικό ολοκληρωτικό οργανισμό (κόμμα, κράτος) βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με την αντιαξιολογική στάση του Heidegger, που δεν δίσταζε να την προβάλλει και εν μέσω Ναζισμού, χαρακτηρίζοντας «ανοησία» τη φιλοσοφία του Rosenberg. Όμως, στο θέμα θα προσπαθήσουμε να επανέλθουμε αναλυτικά σε άλλη ευκαιρία.

 

 

4. Ο όρος Dasein έχει αποδοθεί ως «παρείναι» (Μαλεβίτσης), «εδωνά-Είναι» (Τζαβάρας), ώδε-Είναι (Κωσταράς)· όλες οι αποδόσεις του όρου έχουν το χαρακτηριστικό πως διατηρούν το απαρέμφατο στη μετάφραση· οι λέξεις, όμως, που τελικά δημιουργούνται, στη νεοελληνική γλώσσα είναι τελείως αδόκιμες και «τεχνητές», ενώ η λέξη Dasein είναι κοινή καθημερινή γερμανική λέξη που δηλώνει την ανθρώπινη ύπαρξη. Μεταφραστικό κατόρθωμα θα ήταν η εύρεση (αν, βέβαια, υπάρχει) μιας κοινής καθημερινής νεοελληνικής λέξης που να αποδίδει το Dasein· προς το παρόν διατηρούμε τη γερμανική λέξη με επεξηγήσεις για τη σημασία της. Βλ. Μαλεβίτση Χ. Η Φιλοσοφία του Heidegger, σελ. 56-7.

 

 

5. Fürsoge και Besorge· έχουν αποδοθεί ως «βιομέριμνα» και «ανθρωπομέριμνα».

 

 

6. Βλ. Sein und Zeit παρ. 26.

 

7. Man: αόριστη αντωνυμία, αντίστοιχη του γαλλικού «on»· δεν υπάρχει αντιστοιχία στη γλώσσα μας, γι' αυτό και κάθε μετάφραση είναι συζητήσιμη· ο Τζαβάρας μεταφράζει: «οι πολλοί». Ο man είναι κάτι σαν το δικό μας «ένας κάποιος», το —ται του γ' ενικού μέσης και παθητικής φωνής: Man glaubt π.χ., πιστεύεται, on croit κ,ο.κ.

 

 

8. Βλ. και Pascal τη θεωρία του για τη διασκέδαση· «οι άνθρωποι, για να είναι ευτυχείς συμφώνησαν να μη σκέπτονται το θάνατο».

 

9. Έτσι ώστε δηλαδή να μην έχει χρόνο να ασχοληθεί.

 

10. Βλ. Sein und Zeit, Max Niemeyer, Verlag 1963, παρ. 52.

 

11. Όπως έχει αποδοθεί από το Τζαβάρα στο Είναι και Χρόνος τόμος Β', «Δωδώνη» παρ. 53.

 

12. H περίφημη πρόταση από το Was ist Metaphysik: «In der hellen Nacht des Nichts der Angst ersteht erst die ursprüngliche Offenheit des Seiendes als eines solchen: dass es Seiend ist und nicht Nichts».

 

13. Βλ. Γεωργούλη Κ.Δ., «Αισθητικά και Φιλοσοφικά Μελετήματα», στο Η φαινομενολογική Οντολογία του Martin Heidegger, σελ. 22α.

 

14. «γεγονότητα», Fakträtät σημαίνει: κατανόηση του εαυτού μας σαν μοιραία δεμένο με το Είναι των όντων που συναντώνται στον κόσμο» Sein und Zeit, σ. 56.

 

15. Βλ. Sein und Zeit, ό.π. σελ. 265, «Alle Verstehen ist Befindliches».

 

16. Ό.π.

 

17. Βλ. Γεωργούλη ό.π. σελ. 229

 

18. Βλ. και σημείωση 3

 

20. Πάλι το «πρέπει» που, επαναλαμβάνουμε, θα είναι περισσότερο στο χαϊντεγγεριανό πνεύμα αν λαμβάνεται λογικά-περιγραφικά και όχι ηθικά.

 

21. Όπως και ο όρος «ψυχή»!

 

22. «Der Tod in der Moderne», Verlag Anton Hain, Meisenheim 1979.

 

23. Βλ. και παραπάνω σημειώσεις.

 

24. «Das mögliche Ganzsein des Seins und das Sein zum Tode» είναι άλλωστε και ο τίτλος της «θανατολογίας» του.

 

25. Βλ. Sein und Zeit ο.π, παρ. 51 κυρίως.

 

26. Βλ. «Einführung in die Metaphysik» Max Niemeyer Verlag, Tübingen, 1966, σελ. 152.

 

Η ΝΕΑ ΣΕΛΗΝΗ ΤΟΥ ΥΔΡΟΧΟΟΥ

Γίνεται στις 10 Φλεβάρη 2013, ώρα 9.20 π.μ., στην 21^ο του Υδροχόου, με Ωροσκόπο 6^ο Κριού (πάνω στον Ουρανό) και M/C στις 3^ο Αιγόκερω.

 

Το ότι η Νέα Σελήνη γίνεται στον άξονα Ουρανού- Πλούτωνα (εκρηκτικές καταστάσεις) δείχνει υπερβολική νευρική ένταση, κάποιο ξέσπασμα, αλλαγές ακόμα και με τη χρήση βίας.

 

Πέρυσι το Φλεβάρη που είχαμε παρεμφερείς συνθήκες, είχαμε την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου, που διέσπασε τη Ν.Δ., το ΠΑΣΟΚ και ουσιαστικά διέλυσε το ΛΑΟΣ.

 

Η εκρηκτικότητα της Νέας Σελήνης επιτείνεται από το γεγονος ό,τι οι άξονες της επανάστασης (Ουρανός/ Άρης, Ουρανός/ Ποσειδώνας) εμπλέκονται με τη Σελήνη και τους Δεσμούς Σελήνης της Ελλάδας και ο εκρηκτικός Ουρανός είναι στον Ωροσκόπο της Νέας Σελήνης.

 

 

Πάντως Ποσειδώνας, Ερμής, Άρης στο 12^ο οίκο του ωροσκοπίου της Νέας Σελήνης δείχνουν έντονο παρασκήνιο και ο Πλούτωνας στον άξονα Άρη/ Κρόνου είναι ένδειξη σκληρής βίας, όχι απαραίτητα σε στενά εθνικό επίπεδο.

 

Και, μην ξεχνάτε: με τον Ουρανό στον Ωροσκόπο, το ότι απρόβλεπτο και το ξαφνικό πρέπει να θεωρείται δεδομένο.

ΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΩΡΟΣΚΟΠΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΚΑΤΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ…

 

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος έχουμε στις 3 Φλεβάρη τα γενέθλια της Ελλάδας, μιας και τότε ιδρύθηκε τον Νεοελληνικό κράτος, με το 2^ο πρωτόκολλο του Λονδίνου· γι’ αυτό και εμείς κάθε Φλεβάρη προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε τις τάσεις που διαφαίνονται μέσα από τον ετήσιο χάρτη της Ελλάδας

 

Στην προσπάθειά μας αυτή χρησιμοποιούμε ως μεθοδολογικό εργαλείο την έγκυρη μέθοδο της Ηλιακής Επιστροφής (Solar Return), που θεμελίωσαν αστρολογικές διάνοιες όπως ο von Kloeckler και ο Al. Volguine. Τη λειτουργικότητα και την αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου θα την έχετε σίγουρα διαπιστώσει όσοι είστε τακτικοί αναγνώστες, όλα τα μεγάλα γεγονότα των τελευταίων χρόνων (παγκόσμια οικονομική κρίση, πτώση κυβέρνησης Καραμανλή και Παπανδρέου, οικονομική κρίση στην Ελλάδα, κίνημα «αγανακτισμένων», νέα κόμματα, κυβέρνηση συνεργασίας κ.ά.) είχαν εντοπιστεί τασιολογικά πριν εμφανιστούν με τη βοήθεια αυτής της μεθόδου.

 

Ανατρεχοντας στο ‘’Ελλαδα 2012’’  θα δει κανεις πως η περυσινή Ηλιακή επιστροφή σχεδόν «φωτογράφισε» την πτώση της κυβέρνησης Παπαδήμου αλλά και τη νέα κυβέρνηση συνεργασίας.

 

Πριν πάμε όμως στην ανάλυση του φετινού γενέθλιου χάρτη της Ελλάδας, θέλουμε να θυμίσουμε τα κύρια σημεία, τα hot points αυτής της μεθόδου, ώστε να κατανοήσουμε ακόμα πιο καλά την ανάλυση που θα ακολουθήσει. Αυτά είναι τα εξής:

 

Τα κύρια στίγματα του ετήσιου ωροσκοπίου (Solar Return)

 

Προσέχουμε τον οίκο που είναι περισσότερο «φορτωμένος», που έχει δηλαδή τους περισσότερους πλανήτες και σημεία εντός του· αυτός θα δώσει σε μεγάλο βαθμό το «στίγμα» του ετήσιου ωροσκοπίου (θυμίζουμε πως το 2009, χρονιά που μπήκαμε στο Δ.Ν.Τ., ήταν «φορτωμένοι» οι οίκοι των οικονομικών, ο 2^ος και ο 8^ος).

 

Δίνουμε μεγάλη σημασία στη φύση των πλανητών που είναι στον «φορτωμένο» οίκο, αν είναι ευεργέτες (π.χ. Δίας), κακοποιοί (π.χ. Άρης), αν είναι ισχυροί από ζωδιακή θέση, αν δέχονται όψεις, αν «κάθονται» σε ισχυρά μεσοδιαστήματα.

 

Ελέγχουμε τον κυβερνήτη του οίκου με τον ίδιο τρόπο που εφαρμόσαμε και για τους πλανήτες που είναι μέσα στον οίκο.

 

Αν υπάρχει «έκκεντρος» πλανήτης (για τον «έκκεντρο» πλανήτη είχαμε γράψει και παλαιότερα · είναι ο πλανήτης που «εφάπτεται» σε μία από τις 4 γωνίες του ωροσκοπίου με ανοχή ελάχιστη  (δηλαδή είναι στην ακμή 1^ου, 4^ου, 10^ου, 7^ου οίκου) του «ξεψαχνίζουμε»· θα βάλει σίγουρα την «πινελιά» του στη χρονιά. Βλέπουμε ποιον οίκο κυβερνά, τι όψεις κάνει, σε τι μεσοδιαστήματα «κάθεται».

 

Εξονυχιστικά πάλι εξετάζουμε τον κυβερνήτη του ωροσκόπου και του Μεσουρανήματος, τις όψεις τους και τις θεμελιώδεις δυνάμεις τους (π.χ. έξαρση, πτώση κ.ά.).

 

Πάντα παίρνουμε υπόψη την αντιστοιχία των ετήσιων οίκων με τους γενέθλιους οίκους, αυτό είναι το βασικότερο στοιχείο αυτής της μεθόδου.

 

Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στους εξής άξονες (μεσοδιαστήματα):

 

Ήλιο/ Δία (φυσική και υλική αφθονία)

Δία / Ουρανό (ξαφνική τύχη)

Άρη/ Κρόνο (θάνατος, μπλοκαρισμένη ενέργεια)

Κρόνο/ Πλούτωνα (δικτατορία, κατάλυση εξουσίας, ομαδικός περιορισμός).

Άρη /Ποσειδώνα (εξασθένηση) και Κρόνο/ Ποσειδώνα (το ίδιο άλλα και σύγχυση) .

Άρη/ Πλούτωνα (βία, πόλεμος).

Ουρανός/ Ποσειδώνας (επανάσταση).

Πλούτωνας/ Β. Δεσμός (κοινή μοίρα πολλών ανθρώπων).

Δία/ Πλούτωνα (οικονομικά, φήμη καλή ή κακή· όταν πριν 2 χρόνια ο διελαύνων Πλούτωνας ενεργοποίησε αυτόν τον άξονα του ωροσκοπίου της Ελλάδας, ξέσπασε η κρίση αφενός και αφετέρου η χώρα έγινε το θέμα συζητήσεων σε όλον τον κόσμο).

 

Μετά απ’ αυτές τις απαραίτητες διευκρινήσεις, ας πάμε τώρα στο ετήσιο ωροσκόπιο της Ελλάδας, που αρχίζει στις 2 Φλεβάρη 2012, ώρα 10.25μ.μ.

 

ΤΟ ΕΤΗΣΙΟ ΩΡΟΣΚΟΠΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ

 

 

 

Ο Ωροσκόπος βρίσκεται στις 10^ο Ζυγού πάνω στον απλανή Vendimiatrix, δύσκολο απλανή που συνδέεται με ορφάνια, χηρεία, φτώχεια· δύσκολο το πρώτο σημάδι, πολύ περισσότερο που στη μοίρα αυτή υπάρχει και η Μαύρη Σελήνη της Ελλάδας, αλλά και ο Κλήρος της Τύχης (αυτή είναι μία από τις πολλές αστρολογικές κακοδαιμονίες της Ελλάδας, ο Κλήρος της Τύχης να είναι σε σύνοδο με τη Μαύρη Σελήνη της).

Το ότι ο Ωροσκόπος είναι στο Ζυγό δείχνει πως θέματα που έχουν να κάνουν με συνεργασίες, διπλωματία, ισορροπία ίσως παίξουν καθοριστικό ρόλο σ’ αυτή τη χρονιά.

 

Ο Πλούτωνας στις 10^ο Αιγόκερω είναι «έκκεντρος» είναι ακριβώς πάνω στην ακμή του 4^ου ετήσιου ωροσκοπίου και επηρεάζει Ωροσκόπο και M/C με σκληρές όψεις τετραγώνου και αντίθεσης αντίστοιχα. Αν πάρουμε υπόψη πως ο Πλούτωνας από τη φύση του συνδέεται με οικονομικά αλλά και στο ετήσιο ωροσκόπιο κυβερνά τον 2^ο οίκο, οίκο των εσόδων του κράτους, αυτό είναι ένα πολύ δύσκολο σημάδι για τα οικονομικά.

 

Ευτυχώς Ωροσκόπος, M/C, Πλούτωνας εμπλέκονται με τον άξονα Ήλιου/ Δία (ο καλύτερος άξονας) κι αυτό μπορεί να «σώσει» πολλά, να δώσει ακόμα και μια αίσθηση αισιοδοξίας, μέσα στη γενικότερη αποδόμηση.

 

Ο κυβερνήτης του Ωροσκόπου, η Αφροδίτη, στις 0^ο Υδροχόου σε σκληρή όψη 45^ο με τον Άρη της Ελλάδας, σε επίσης σκληρή όψη 135^ο με τη Μαύρη Σελήνη του ετησίου ωροσκοπίου της Ελλάδας και σε ακριβέστατη εμπλοκή όλα αυτά με τον άξονα της κοινής μοίρας πολλών ανθρώπων (Πλούτωνας/ Β. Δεσμός).

 

 

 

 

Ο κυβερνήτης του M/C, που είναι στον Καρκίνο, είναι η Σελήνη που βρίσκεται σε πτώση στο Σκορπιό (4^ο) και μάλιστα σχεδόν πάνω στην απόλυτη πτώση της, που είναι στις 3^ο Σκορπιού. Ο Δίας, που είναι «επικυρίαρχος» (για τους επικυρίαρχους είχαμε γράψει παλιότερα, οι αρχαίοι πάντως τους λάμβαναν πολύ σοβαρά υπόψη) στη μοίρα του M/C είναι κι αυτός αδύναμος στους Διδύμους. Αμφότεροι οι κυβερνήτες του M/C με κακώσεις (πτώση και αδυναμία) είναι δύσκολο σημάδι, ειδικά αν πάρουμε υπόψη πως στην Πολιτική Αστρολογία το M/C συνδέεται με κυβέρνηση, «κεφαλή» του Κράτους και θέση του Κράτους στον κόσμο.

 

«Φορτωμένος» ιδιαίτερα ο 5^ος οίκος, οίκος που συνδέεται με δημιουργία, παιδιά, γέννηση· η ακμή του οίκου στις 15^ο Υδροχόου εμπλέκεται με ακρίβεια στη γενέθλια αντίθεση Ήλιου/ Κρόνου της Ελλάδας (άλλο «σημαδιακό» στοιχείο). Μέσα στον οίκο υπάρχει ο Ερμής, ο Άρης, ο Ποσειδώνας, ο Χείρωνας και ο Ήλιος είναι ακριβώς πάνω στην ακμή του 5^ου οίκου! Εξαιρετικά δυνατό (υπόψη ο οίκος στον οποίο «πέφτει» ο Ήλιος στην ηλιακή επιστροφή είναι ιδιαίτερα σημαντικός).

 

Ο κυβερνήτης του «φορτωμένου» 5^ου οίκου, ο Ουρανός είναι στις 5^ο Κριού , με ακριβές τετράγωνο στον άξονα Άρη/ Κρόνου (που είναι στις 5^ο Αιγόκερω) και στον άξονα Κρόνου/ Ποσειδώνα (σύγχυση, ασθένεια) που είναι στην ίδια μοίρα· όλα τα παραπάνω πάλι εμπλέκονται ακριβώς με το τετράγωνο Δία/ Πλούτωνα του ωροσκοπίου της Ελλάδας.

 

Ο Κρόνος από τις 11^ο Σκορπιού, πανίσχυρος λόγω της αμοιβαίας υποδοχής του με τον Πλούτωνα (γι’ αυτήν την αμοιβαία υποδοχή μιλήσαμε σε προηγούμενα άρθρα μας και θα γράψουμε και σε επόμενο άρθρο) κάνει τετράγωνο με το M/C της Ελλάδας αλλά και με Ήλιο/ Κρόνο της Ελλάδας, ενεργοποιώντας έτσι τη γενέθλια αντίθεση που έχουν οι δύο αυτοί πλανήτες στο ωροσκόπιο της Ελλάδας.

 

Άρης σε σύνοδο με Ποσειδώνα, σε τετράγωνο με τον Ωροσκόπο της Ελλάδας.

 

Σελήνη σε προσεγγίζουσα σύνοδο με Κρόνο (η Σελήνη, το είχαμε γράψει και παλαιότερα, προχωρά περίπου 1^ο το μήνα) που θα κλείσει 7 μήνες μετά, δηλαδή περίπου το Σεπτέμβρη, κάτι που μας προετοιμάζει για ένα σκληρό φθινόπωρο του 2013.

 

Το μεσοδιάστημα Σελήνης /Κρόνου (κατάθλιψη, στενοχώρια) πάνω στην ακμή του δευτέρου οίκου, οίκου των οικονομικών, σίγουρα δεν είναι και ό,τι καλύτερο για την οικονομία, πολύ περισσότερο που και ο Άρης, παραδοσιακός κυβερνήτης του Σκορπιού, ζωδίου με το οποίο αρχίζει ο 2^ος οίκος, βρίσκεται σε σύνοδο με τον Ποσειδώνα, πλανήτη της σύγχυσης και της εξαπάτησης.

 

Άρης/ Πλούτωνας (βία, πόλεμος) στις 6^ο Υδροχόου, εμπλέκεται με σκληρή όψη 135^ο με τη Σελήνη της Ελλάδας.

 

Αυτά για τη δομή του ετήσιου ωροσκοπίου της Ελλάδας, ας προσπαθήσουμε τώρα με τα εργαλεία της τέχνης μας να προσεγγίσουμε τασιολογικά τη δυναμική του.

 

Αντιστοιχίες των οίκων του ετήσιου με το γενέθλιο

 

Ο πρώτος ετήσιος οίκος σε αντιστοιχία με τον 5^ο γενέθλιο, είναι ένδειξη βέβαια για σημαντικά δρώμενα σε θέματα παιδείας, τέχνης, δείχνει όμως και γέννηση (ο 5^ος οίκος, ως οίκος που συνδέεται με παιδιά, είναι φυσικά και οίκος γέννησης) κάτι καινούργιου, σίγουρα με δύσκολο τρόπο μιας και η ακμή του 5^ου οίκου αλλά και ο κυβερνήτης του 5^ου έχουν τις επιβαρύνσεις που παραπάνω αναφέραμε.

 

Ο δεύτερος ετήσιος στον 6^ο γενέθλιο δείχνει επίδραση των οικονομικών στην καθημερινή ζωή (το νιώθουμε αυτό άλλωστε), επίδραση οικονομικών σε θέματα δημόσιας τάξης, ασφάλειας, υγείας· πρακτικά αυτό θα μπορούσε να σημαίνει διεύρυνση της φτώχειας, φαινόμενα παραβατικής συμπεριφοράς (λόγω ανέχειας), αλλά και περαιτέρω μειώσεις στο στρατό, στην ασφάλεια, στην υγεία, δείχνει ακόμα και παρεμβάσεις δυνάμεων ασφαλείας (6^ος) για αντιμετώπιση παραβατικής συμπεριφοράς που προκύπτει από οικονομική κρίση.

 

Ο τρίτος ετήσιος οίκος στον 7^ο γενέθλιο, είναι σαφέστατα ένδειξη για σημαντικά δρώμενα σε γειτονικά κράτη, για εντάσεις σε γειτονικά κράτη, πολύ περισσότερο που ο Δίας, κυβερνήτης του 3^ου οίκου βρίσκεται από αδύναμη θέση σε εκρηκτικά μεσοδιαστήματα, στα οποία εμπλέκεται ο απρόβλεπτος και εκρηκτικός Ουρανός (Σελήνη/ Ουρανός, Κρόνος / Ουρανός).

 

Αντιστοιχία 4^ου σε 8^ο οίκο είναι ένδειξη «τελειωμάτων» κάθε μορφής· επειδή ο 8^ος οίκος συνδέεται και με τα χρήματα των άλλων (π.χ. δάνεια) μπορεί κάποια δάνεια να πάρουν άλλη μορφή, να πάψουν να παρέχονται, τουλάχιστον με τον τρόπο που παρέχονταν ή ακόμα και κάποια δάνεια να υπονομεύουν το φυσικό πλούτο της χώρας (ο 4^ος είναι και οίκος του υπεδάφους, του φυσικού πλούτου μιας χώρας).

 

Αντιστοιχία 4^ου με 9^ο οίκο είναι σαφέστατη ένδειξη παρέμβασης –επίδρασης του εξωτερικού στη χώρα, δείχνει επίσης και αλλαγές – τελειώματα σε καταστάσεις που συνδέονται με το εξωτερικό, αλλαγές στο εξωτερικό που επηρεάζουν τη χώρα.

 

Αντιστοιχία 5^ου με 10^ο οίκο – κάτι που είναι το πιο σημαντικό, μιας και, όπως παραπάνω γράψαμε, ο 5^ος είναι «φορτωμένος» και μέσα σ’ αυτόν υπάρχει και ο Ήλιος – μπορεί να δηλώνει γέννηση κάτι καινούργιου σε επίπεδο κυβερνητικό, μπορεί επίσης και να δηλώνει μεταβολές σε θεσμικό επίπεδο ακόμα και τροποποίηση – μεταβολή άρθρων του Συντάγματος, σε πλαίσια μιας αναθεωρητικής Βουλής.

 

Αντιστοιχία 6^ου σε 11^ο γενέθλιο, δείχνει πως συλλογικά μορφώματα (11^ος) επηρεάζονται – ή ακόμα και δημιουργούνται – από τις ανάγκες της καθημερινής ζωής, δείχνει ακόμα πως τα οικονομικά του κράτους (11^ος) επηρεάζουν την καθημερινή ζωή, πως οι στόχοι έχουν έντονα πρακτικό χαρακτήρα, που πρωταρχικά στοχεύει στην εξασφάλιση τον βιοτικά αναγκαίων μέσων διαβίωσης. Η καθημερινή ζωή (6^ος) επηρεάζει ακόμα και τα συλλογικά μορφώματα (κόμματα, 11^ος).

 

Αντιστοιχία 7^ου σε 12^ο γενέθλιο, δείχνει επικίνδυνους εχθρούς, πολεμικές ενέργειες ακόμα και παρασκηνιακά χτυπήματα· δείχνει επίσης δοκιμασίες από εχθρικά κράτη.

 

Αντιστοιχία 8^ο σε 12^ο είναι άλλο ένα δείγμα, δυσκολίας στα οικονομικά, άλλη μία ένδειξη τελειώματος.

 

9^ος σε 1^ο δείχνει επίδραση εξωτερικού στο εσωτερικό, μια νέα «φιλοσοφία ζωής» αλλά και μια τάση για ανάταση (συνδυάστε το αυτό με το ότι φέτος Ήλιος/ Δίας είναι έντονος στο ετήσιο ωροσκόπιο).

 

10^ος σε 2^ο είναι άλλη μία ένδειξη πως και φέτος η οικονομία θα καθορίσει την πολιτική.

 

11^ος σε 4^ο είναι ένδειξη αλλαγών στο πολιτικό σκηνικό, ιδιαίτερα δυναμικός συνδυασμός για την κάθε μορφή αντιπολίτευσης (μιας και ο 4^ος είναι ο οίκος της αντιπολίτευσης).

 

12^ος σε 5^ο είναι δύσκολη ένδειξη για θέματα παιδείας – πολιτισμού, στην πιο καλή εκδοχή δίνει δημιουργικότητα σε συνθήκες δύσκολες (π.χ. όπως ήταν η ακμή της αντιστασιακής Λογοτεχνίας στην κατοχή), μπορεί όμως να συνδεθεί και με κάποια απώλεια από το χώρο κυρίως της τέχνης – δύσκολη ένδειξη για νεαρά άτομα.

 

Αυτά για τη δυναμική του ετήσιου ωροσκοπίου, ας δούμε τώρα αναλυτικά τις πλανητικές εμπλοκές του ωροσκοπίου.

 

ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΛΟΚΕΣ

 

Ο Κρόνος σε τετράγωνο με τη γενέθλια αντίθεση Ήλιου –Κρόνου του ωροσκοπίου της Ελλάδας δείχνει εύθραυστη ισορροπία, απομόνωση, μοναχική συμπεριφορά, λιτότητα, εξαναγκαστική υιοθέτηση ενός πιο απλού τρόπου ζωής.

 

Επηρεάζει ιδιαίτερα δυσμενώς την κυβέρνηση αλλά και, όπως γράφει ο Ebertin, ακόμα και «την κεφαλή του Κράτους», πολύ περισσότερο που ο Κρόνος από τις 11^ο Σκορπιού κάνει ακριβές τετράγωνο και με το M/C της Ελλάδας, απέναντι από το οποίο βρίσκονται και πολλοί «προχωρημένοι» πλανήτες επηρεάζει επίσης και τη δομή του κράτους, τον τρόπο λειτουργίας του.

 

Κρόνος λοιπόν τετράγωνο στο γενέθλιο M/C είναι ένδειξη για σκληρό αγώνα εναντίον δυσκολιών ή εμποδίων, ένδειξη χωρισμών, η γερμανίδα αστρολόγος – κοσμοβιολόγος Martha Judnaier συνδέει αυτόν τον συνδυασμό (ειδικά αν εμπλέκεται και ο Ήλιος, που στην περίπτωσή μας, εμπλέκεται) με «κακοήθεις όγκους», κυρίως καρκίνο του εγκεφάλου.

 

 Ίσως κάτι «βαρύ» να υποδηλώνει αυτός ο συνδυασμός, μια παθογένεια στο πολιτικό-κοινωνικό σκηνικό, ίσως κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας κάποιου σημαντικού προσώπου, μπορεί ακόμα να δηλώνει και κάποια «άρρωστα» φαινόμενα (θυμηθείτε πως πέρυσι τον Απρίλη, πριν τις εκλογές του Μάη, εντοπίζαμε εμφάνιση «εκτρωματικών» καταστάσεων και λίγο αργότερα είχαμε την είσοδο στη Βουλή πολιτικών οργανισμών που τη συμπεριφορά τους πολλοί σχολιαστές τη χαρακτήρισαν ως περίπου «εκτρωματική» και έξω από τους κανόνες που επιβάλλει το πολιτικό savoir vivre, χαστούκια, «εγέρθητι» κ.ό.κ.).

 

Άρης σε ακριβή σύνοδο με τον Ποσειδώνα δείχνει έλλειψη ενεργητικότητας, αίσθημα κατωτερότητας-μειονεκτικότητας, βλάβη εκμετάλλευση από άλλους, δυσαρέσκεια, απογοήτευση· το ότι ο συνδυασμός αυτός εμπλέκεται με απόλυτη ακρίβεια με τον Ωροσκόπο της Ελλάδας, είναι ένδειξη αστάθειας τερματισμού συνεταιρισμών και ενώσεων, μοίρασμα πόνου και θλίψης μαζί με άλλους.

 

Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο είναι το ότι ο Άρης κυβερνά τον οίκο των οικονομικών (2^ο) και τον οίκο των εχθρικών κρατών (7^ο ), κάτι που δείχνει μεγάλες απογοητεύσεις σε θέματα οικονομικά από εχθρικά ή, έστω, μη φιλικά κράτη.

 

Ο Ουρανός, κυβερνήτης του «φορτωμένου» - όπως γράψαμε – 5^ου  οίκου, στις 5^ο Κριού, σε ακριβέστατο τετράγωνο με τους επικίνδυνους άξονες του θανάτου και της σύγχυσης, δηλώνει μια δοκιμασία των νεύρων, ξαφνικές εκρηκτικές καταστάσεις, ακόμα και επικίνδυνα φυσικά φαινόμενα που ενέχουν κινδύνους για πολλούς ανθρώπους· δηλώνει επίσης εσωτερική ένταση, ακόμη και μια κατάσταση σύγχυσης και εξασθένησης, που εμφανίζεται εντελώς ξαφνικά. Όλα αυτά γίνονται πιο «βαριά», αν πάρουμε υπόψη πως οι αστρολογικοί παράγοντες που αναφέραμε εμπλέκονται με ακρίβεια με το γενέθλιο τετράγωνο Δία - Πλούτωνα της χώρας. Ας το μελετήσουμε κι αυτό.

 

Ουρανός σε Δία/Πλούτωνα είναι ένδειξη για ξαφνικό ανασχηματισμό των συνθηκών ζωής, προσαρμογή σε κάτι εντελώς καινούργιο που, όμως, η προσαρμογή αυτή γίνεται σε συνθήκες αδήριτης αναγκαιότητας.

 

Το ότι Δίας/ Πλούτωνας της Ελλάδας εμπλέκονται και με Άρη/ Κρόνο του ετήσιου και Κρόνο/ Ποσειδώνα δείχνει επικέντρωση σε ένα συγκεκριμένο στόχο και ολοκληρωτικό αποκλεισμό άλλων ενδιαφερόντων, δείχνει έναν χωρισμό που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί - έστω μακροπρόθεσμα - ακόμα και «τυχερός», είναι ένδειξη όμως δύσκολης γέννας, βαριάς συναισθηματικής καταπίεσης.

 

Αφροδίτη σε Πλούτωνα - Β. Δεσμό είναι κάτι που δείχνει κάποια ένωση που γίνεται κάτω από δύσκολες συνθήκες, πολύ περισσότερο που στο συνδυασμό αυτό εμπλέκεται και ο Άρης της Ελλάδας.

 

Τέλος, το «ευχάριστο» το αφήσαμε για τελευταίο και ελπίζουμε αυτό να επικρατήσει των όποιων αρνητικών επιρροών· Ωροσκόπος, M/C και Πλούτωνας του ωροσκοπίου της Ελλάδας είναι σε αμεσότατη εμπλοκή με τον άξονα Ήλιου-Δία, άξονα φυσικής και υλικής αφθονίας.

 

Αυτό μπορεί να δώσει τύχη ακόμα και στην αντιξοότητα, να περιορίσει κατά πολύ τις όποιες άλλες δύσκολες πλανητικές επιδράσεις. Μπορεί, σε πιο ακραία περίπτωση, να είναι σημάδι «αναγεννόμενου από τις στάχτες του φοίνικα», να δείχνει πως μπορεί «το πένθος να γίνει γεγονός αναστάσιμο» και «από τα σκοτάδια να βγει φως», για να θυμηθούμε στίχους σπουδαίων Ελλήνων τραγουδοποιών (Σαββόπουλος, Τανάγρη).

 

Βέβαια, η πορεία της Σελήνης στο ετήσιο είναι δύσκολη· ξεκινά από τις 4^ο Σκορπιού και θα διανύσει ένα τόξο 12^ο περίπου (στο Solar η Σελήνη κινείται περίπου 1^ο το μήνα), θα φτάσει δηλαδή μέχρι τις 16^ο Σκορπιού, άρα θα κάνει σύνοδο με τον Κρόνο, τετράγωνο με Ήλιο και 150^ο με Ουρανό, Δία, θα εμπλακεί επίσης με σκληρά μεσοδιαστήματα (π.χ. Κρόνος/ Β. Δεσμός).

 

Πολύ κρίσιμος ο Σεπτέμβριος, που η Σελήνη θα κάνει σύνοδο με Κρόνο, αλλά και όλο το φθινόπωρο του 2013.

 

Αν πάλι πάρουμε υπόψη πως η Σελήνη συμβολίζει το λαό, το ότι αυτή είναι σε πτώση είναι σίγουρα ένα πολύ δύσκολο σημάδι για το λαό.

 

 

Η ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΧΟΟΥ

Γίνεται στις 27.1.2013, ώρα 6.38 π.μ. στις 7^ο Λέοντα – Υδροχόου, σε τετράγωνο με Κρόνο, που είναι στις 11^ο Σκορπιού, και με Ερμή (13^ο Υδροχόου) σε τετράγωνο με Κρόνο.

Ο Ωροσκόπος της Πανσελήνου είναι στις 20^ο Αιγόκερω, στον Ποσειδώνα της Ελλάδας, το M/C στις 12^ο Σκορπιού, σε σύνοδο με τον Κρόνο. «Βαριά» φαίνεται αυτή η Κρόνια Πανσέληνος, η οποία δείχνει:

Εσωτερικές αναστολές

Καταπίεση

Κατάπτωση

Διάλυση κάποιας σχέσης

Αποξένωση, ρήξη, χωρισμό

Συναισθηματική καταπίεση

Παρανοήσεις, ψευδαισθήσεις, εμπειρία της απογοήτευσης

Έχει όμως η Πανσέληνος και καλές όψεις με Δία, Ουρανό, κάτι που αποτελεί ισχυρό αντίβαρο στα παραπάνω και μπορεί να δώσει:

Καινοτομίες, μεταρρυθμίσεις

Μια αλλαγή – έστω μικρή – που δίνει ελπίδες.

Θυσίες που κατανοούνται ως απαραίτητες και δίνουν ελπίδες.

Ολοκλήρωση μια αλλαγής στις συνθήκες ζωής.

Ανακοίνωση Σεμιναριακων μαθημάτων

Με τη φαινομενική είσοδο του Ηλίου στον Υδροχόο στις 21/1/2013, ημέρα Δευτέρα και ώρα 19:00 -21:00, ξεκινούν στην αίθουσα ΑΛΣ σεμιναριακά μαθήματα με θέμα :

‘’Συστήματα πρόβλεψης στην Αστρολογία

προοδευτικά ωροσκόπια και ωροσκόπια επιστροφών’’

Θα διδαχτούν λεπτομερώς τα εξής:

• Secondary (δευτερεύουσες πρόοδοι)
• Solar Arc (Ηλιακό Τόξο)
• Ανιούσες Κατευθύνσεις
• Ηλιακές & Σεληνιακές επιστροφές
• Επιστροφές άλλων πλανητών (Ερμής – Αφροδίτη κ.α)

Τα μαθήματα θα γίνονται κάθε Δευτέρα Στουρναρη 51 , 4ος όροφος τηλ. επικοινωνίας 210 5202393

Η ΝΕΑ ΣΕΛΗΝΗ ΤΟΥ ΓΕΝΑΡΗ

Η πρώτη Νέα Σελήνη του 2013 γίνεται στις 11 Γενάρη 2013, στις 9.36μ.μ. στην 21ο του Αιγόκερω, ακριβώς πάνω στον Ποσειδώνα της Ελλάδας.

Την ίδια μέρα ο Άρης, στις 13ο Υδροχόου, είναι σε Ήλιο και Κρόνο Ελλάδας, ενεργοποιώντας την αντίθεση που έχουν αυτοί οι δύο πλανήτες στο γενέθλιο ωροσκόπιο της Ελλάδας, ο Ερμής στις 17ο Αιγόκερω σε σκληρή όψη 45ο με τον Ποσειδώνα (1ο Ιχθύων)· η Αφροδίτη στις 3ο Αιγόκερω κάνει τετράγωνο με τον Ουρανό, που είναι στις 4ο Κριού και σύνοδο με τον Πλούτωνα, που είναι στις 9ο Αιγόκερω.

Ο Κρόνος, από τις 10ο Σκορπιού, κάνει τετράγωνο με Άρη, αλλά και με M/C της Ελλάδας. Τέλος ο Δίας στις 6ο Διδύμων, έχει ακριβέστατο τετράγωνο με Χείρωνα, που είναι στις 6ο Ιχθύων. Ο Ωροσκόπος του ωροσκοπίου της Νέας Σελήνης είναι στις 13ο Παρθένου και το M/C στις 10ο Διδύμων, σε Κρόνο/ Πλούτωνα της Νέας Σελήνης (αντίθεση) αλλά και σε Κρόνο/ Πλούτωνα του ωροσκοπίου της Ελλάδας, έχουμε δηλαδή διπλή ενεργοποίηση του άξονα του ομαδικού περιορισμού, της κατάλυσης εξουσίας και του αυταρχισμού, κάτι που το θεωρούμε αξιοπρόσεκτο τουλάχιστον και παρακάτω θα προσπαθήσουμε να το αποκωδικοποιήσουμε.

Ας δούμε λοιπόν αυτή τη Νέα Σελήνη που, στο ωροσκόπιο που καταστρώνουμε γι’ αυτήν, είναι «φορτωμένος» ο 5ος οίκος, οίκος που συνδέεται με παιδιά, δημιουργία αλλά και την ίδια τη χαρά της ζωής:

Την ημέρα της Πανσελήνου οι Δεσμοί της Σελήνης είναι στην 24ο Σκορπιού – Ταύρου σε ακριβέστατη σκληρή όψη 45ο και 135ο με Πλούτωνα αντίστοιχα (ο Ανιών και ο Κατιών Δεσμός)· αυτή η σκληρή όψη δείχνει κοινή μοίρα πολλών ανθρώπων, ανθρώπους που μοιράζονται δύσκολες εμπειρίες, τεταμένες σχέσεις (στην πιο ήπια εκδοχή)· το μεσοδιάστημα Πλούτωνα – Β. Δεσμού (Βόρειου) εμπλέκεται με τον Άρη της Ελλάδας, κάτι που υποδηλώνει φαινόμενα βίας και σκληρότητας, δείχνει καταστάσεις εξάρτησης από άλλους.

Ο Κρόνος και ο άξονας Άρη/ Κρόνου σε εμπλοκή με το M/C της Ελλάδας δείχνει αντοχή, αντίσταση αλλά και απώλειες κυριολεκτικά ή μεταφορικές.

Νέα Σελήνη σε εμπλοκή με Ποσειδώνα Ελλάδας δείχνει βάσανα, ταλαιπωρίες, κρίση σε σχέσεις, υπονόμευση σχέσεων. Επειδή γίνεται στον 9ο οίκο του ωροσκοπίου της Ελλάδας, οίκο του εξωτερικού, πιθανόν όλα όσα παραπάνω αναφέραμε να έχουν να κάνουν με το εξωτερικό.

Ο Ερμής σε σκληρή όψη 45ο με τον Ποσειδώνα είναι ένδειξη σύγχυσης, εξαπάτησης, μπερδέματος γενικότερα.

Άρης σε Ήλιο- Κρόνο της Ελλάδας δείχνει «τραυματικές» εμπειρίες αλλά και σκληρές προσπάθειες για αντιμετώπισή τους.

Ο «φορτωμένος» 5ος οίκος της Νέας Σελήνης δείχνει πως θέματα που συνδέονται με παιδεία, παιδιά, τέχνη μπορεί να απασχολήσουν αυτό το μήνα, σε ένα όμως μελαγχολικό-τουλάχιστον-φόντο.

Ας εξετάσουμε τώρα το αινιγματικό M/C της Νέας Σελήνης που, όπως γράψαμε και πιο πάνω, έχει διπλή εμπλοκή με Κρόνο/ Πλούτωνα· ο Κρόνος / Πλούτωνας συνδέεται με ομαδικό περιορισμό, δικτατορία, κατάλυση εξουσίας και στο ωροσκόπιο της Ελλάδας είναι στις 10ο Διδύμων· στη Νέα Σελήνη το ίδιο μεσοδιάστημα (άξονας) είναι στις 10ο Τοξότη (αντίθεση) και το M/C της Νέας Σελήνης είναι ακριβώς στο ίδιο σημείο (10ο Διδύμων).

Υπόψην πως με αντισκιά και κόντρα-αντισκιά η Νέα Σελήνη εμπλέκεται μ’ αυτόν τον άξονα και έτσι εντείνεται η «μελαγχολική» δυναμική της. Ο άξονας αυτός επίσης εμπλέκεται και με τον Ποσειδώνα της Ελλάδας και έτσι εξηγείται πολύ καλά και το γιατί το εξωτερικό (ο Ποσειδώνας της Ελλάδας είναι στον 9ο οίκο, οίκο του εξωτερικού) εξαπατούσε πάντα τη χώρα μας, γιατί ήταν η πηγή κακοδαιμονίας μας.

Τώρα, λοιπόν, που Νέα Σελήνη και M/C της Πανσελήνου εμπλέκονται μ’ αυτόν τον άξονα, τι δυναμικές εκλύονται;

Η τασιολογική αστρολογική δυναμική υποστηρίζει πως:

Ήλιος σε Κρόνο/ Πλούτωνα δείχνει μεγάλες προσπάθειες, φαινόμενα παραίτησης και χωρισμού.

Σελήνη στον ίδιο άξονα δείχνει μελαγχολία, ψυχρότητα, εγκράτεια, λιτότητα, κάποιες φορές σημειοδοτεί και κάποια «τραγική μοίρα».

M/C στον ίδιο άξονα δείχνει συνεκτικότητα, υπομονή, αυστηρότητα, αυτοθυσία, ασκητισμό.

Ας ελπίσουμε πως θα λειτουργήσει η υπομονή και η συνεκτικότητα αυτού του άξονα και να μην εκδηλωθούν οι πιο σκληρές πτυχές της δυναμικής του, όπως είναι ο αυταρχισμός, ο περιορισμός και η λήψη σκληρών μέτρων λιτότητας και περιορισμού.